Susuz dere nasıl taşar?

Böyle haberleri uzun zamandır duymuyorduk.

Oysa doğa, unuttuğumuzu sandığımız gerçekleri hatırlatmak konusunda oldukça ısrarcı.

Bu kez hatırlatan yer, Ayvalıdere oldu.

Nilüfer’de çoğu zaman cılız bir su birikintisi gibi görünen dere, günlerdir aralıksız yağan yağmurla birlikte adeta kimlik değiştirdi.

Taştı, çevresine yayıldı ve bölge sakinlerine “ben buradayım” dedi.

Son yağışlarla birlikte kent merkezine metrekare başına 30 kilogramı bulan yağmur düştü.

Bu, sıradan bir meteorolojik veri değil; şehirlerin kaldırabileceği yükün sınırlarını zorlayan bir gerçek.

Haliyle beraberinde sel, taşkın ve toprak kayması risklerini de getirdi.

Baraj doluluk oranlarının yüzde 87’in üzerine çıkmış olması ilk bakışta sevindirici görünebilir.

Ancak bu tabloya rehavetle bakmak, en büyük yanılgı olur.

Çünkü sorun sadece “yağmurun azlığı” ya da “çokluğu” değil; sorunun özü, doğayla kurduğumuz dengesiz ilişkide yatıyor.

Küresel iklim değişikliği, artık yalnızca bilim insanlarının raporlarında kalan bir kavram değil.

Ayvalıdere’nin taşması, bu değişimin yerel ölçekteki en somut yansımalarından biri.

Bir yıl susuzlukla boğuşan, ertesi yıl taşkınlarla mücadele etmek zorunda kalabilir.

Bu düzensizlik, doğanın değil, insan müdahalesinin bir sonucu.

Bursa gibi sanayileşmiş ve sürekli göç alan şehirler, bu kırılgan dengeyi daha da hassas hale getiriyor.

Her yıl orta ölçekli Anadolu şehirleri kadar nüfus artışı yaşayan bir kentte, altyapının, su kaynaklarının ve yeşil alanların aynı hızla korunması ya da geliştirilmesi ne yazık ki mümkün olmuyor.

Orman alanlarının taş ocaklarına ve maden sahalarına açılması, bu kırılganlığı daha da derinleştiriyor.

Oysa çözüm, çok zor değil.

Ormanların korunması ve ağaçlandırmanın hızlandırılması, suyun doğal döngüsünü destekleyecek en temel adımlardan biri.

Göç politikalarının yeniden dengelenmesi, yükün sadece büyükşehirlere binmesini engelleyebilir.

Şehir planlamasında doğayı merkeze alan bir anlayış benimsenirse, mevsimlerin dengeli yaşanmasına olanak sağlar.

Yani, Ayvalıdere’nin taşması bir uyarı.

Doğa, dengesini kaybettiğinde bunun bedelini yalnızca kendisi ödemez; şehirler, insanlar ve gelecek nesiller de bu bedelin parçası olur.